kodlama.org Açık Bilgi Bankası

Yapay Zekâ Sözlüğü

Klasik Makine Öğrenmesinden AGI ve Süperzekâ vizyonuna kadar 16 kategoride 605 terim. Her kavram için teknik mekanizma, sezgisel açıklama, formüller ve pratik kullanım senaryoları.

⚡ 605 Özgün Terim📂 16 Kategori📐 Matematiksel Formüller
Harf:
Kategoriler (16)
Toplam 33 terim bulundu(Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents))Gösterilen: 1 - 24
#363Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Reasoning (Akıl Yürütme)

Akıl Yürütme / Muhakeme

Yapay zekâ modelinin eldeki öncüllerden, kurallardan ve bağlamdan yola çıkarak mantıksal çıkarımlar yapması, neden-sonuç zincirleri kurması ve doğrudan ezberinde olmayan yeni bilgilere mantık yoluyla ulaşabilme kabiliyetidir.
Ayrıntılı Rehber→
#365Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Zero-Shot CoT

Sıfır Örnekli Düşünce Zinciri

Modele hiçbir çözümlü örnek vermeden, sadece kullanıcı sorusunun sonuna **"Adım adım düşünelim" (Let's think step by step)** sihirli cümlesini ekleyerek modelin otomatik olarak akıl yürütme zincirine girmesini sağlayan yöntemdir.
Ayrıntılı Rehber→
#366Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Tree-of-Thoughts (ToT)

Düşünce Ağacı Yöntemi

Doğrusal tek bir düşünce çizgisi izlemek yerine; problem çözerken farklı düşünce yollarını bir ağaç yapısında dallara ayıran, her dalın mantığını değerlendirip gerekirse **geri adım (backtracking)** atarak en iyi çözümü arayan çerçevedir.
Ayrıntılı Rehber→
#368Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Self-Consistency

Öz-Tutarlılık / Çoğunluk Oylaması

Bir probleme tek bir düşünce zinciriyle tek bir cevap almak yerine; modeli yüksek sıcaklıkta (temperature) çalıştırarak onlarca farklı düşünce zinciri ürettirip, **en çok çıkan ortak cevabı çoğunluk oyuyla (majority voting)** nihai karar olarak seçme tekniğidir.
Ayrıntılı Rehber→
#370Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

OpenAI o1

OpenAI o1 Muhakeme Modeli

OpenAI tarafından geliştirilen; pekiştirmeli öğrenme (RL) ile kendi kendine düşünce zincirini (CoT) uzatmayı, hatalarını kendi kendine fark edip düzeltmeyi öğrenen ve PhD seviyesinde bilimsel muhakeme yapabilen ilk ticari çıkarım ölçekli modeldir.
Ayrıntılı Rehber→
#371Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

DeepSeek-R1

DeepSeek-R1 Açık Muhakeme Modeli

DeepSeek tarafından geliştirilen; o1 seviyesindeki derin muhakeme yeteneğini **açık kaynaklı ve şeffaf** olarak topluluğa sunan, düşünce zincirini `<think> ... </think>` etiketleri içinde açıkça gösteren devrimci modeldir.
Ayrıntılı Rehber→
#374Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Monte Carlo Tree Search (MCTS)

Monte Carlo Ağaç Araması

Bir karar anında olası tüm hamleleri bir ağaç şeklinde modelleyen; rastgele simülasyonlar (rollouts) ve istatistiksel sezgilerle en yüksek başarı potansiyeline sahip düşünce yolunu keşfeden sezgisel arama algoritmasıdır (AlphaGo'nun temeli).
Ayrıntılı Rehber→
#375Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Self-Correction

Kendi Kendini Düzeltme

Dil modelinin, kendi ürettiği bir çıktıyı (kod, metin, çözüm) harici bir insan uyarısı olmadan tekrar okuyup eleştirmesi; içindeki mantık veya sözdizimi hatalarını tespit ederek ikinci bir geçişte düzeltilmiş versiyonunu üretmesidir.
Ayrıntılı Rehber→
#376Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

AI Agents (Yapay Zekâ Ajanları)

Yapay Zekâ Ajanları / Özerk Etmenler

Yalnızca metin kutusuna cevap yazmakla kalmayan; bir hedefe ulaşmak için çevresini algılayan (sensörler), plan yapan (akıl yürütme), hafıza tutan ve bilgisayar ortamında harici araçları (web araması, terminal, API'ler) **otonom olarak kullanarak eyleme geçen** akıllı yazılım varlıklarıdır.
Ayrıntılı Rehber→
#377Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

ReAct (Reason + Act)

Akıl Yürüt ve Eyleme Geç (ReAct Deseni)

Yapay zekâ ajanlarında düşünme (Reasoning) ile eylem yapma (Acting) adımlarını iç içe geçiren; modelin her eylemden önce ne yapacağını sesli düşünmesini, eylem sonucunu gözlemleyip sonraki adımı buna göre planlamasını sağlayan standart ajan tasarım kalıbıdır.
Ayrıntılı Rehber→
#379Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Function Calling

Fonksiyon Çağırma

Tool Calling yeteneğinin yazılım mühendisliği düzeyindeki teknik standardı olup; dil modelinin kendisine tanımlanan Python/JSON şemalarına bakarak **geçerli bir JSON argüman paketi üretmesi** ve arka uçtaki fonksiyonu tetiklemesidir.
Ayrıntılı Rehber→
#380Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Structured Outputs

Yapılandırılmış Çıktılar

Dil modelinin çıktısının kesinlikle önceden tanımlanmış bir şemaya (örneğin katı bir Pydantic veya JSON şemasına) uymasını garanti eden ve kural dışı tek bir karakter dahi üretmesini engelleyen mekanizmadır.
Ayrıntılı Rehber→
#381Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Plan-and-Solve Prompting

Planla ve Çöz Yöntemi

Chain-of-Thought yönteminin adımları atarken bazen eksik adım bırakması veya yönünü kaybetmesi zaafını çözmek için; problemi **önce tüm alt görevleri içeren küresel bir plana ayıran, ardından bu planı adım adım işleten** iki aşamalı tekniktir.
Ayrıntılı Rehber→
#382Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Reflexion

Yansıma / Sözlü Pekiştirmeli Düşünüm

Bir yapay zekâ ajanının yaptığı bir görev başarısız olduğunda (örneğin yazdığı kod testleri geçemediğinde); modelin parametrelerini güncellemeden, **hatasını sözlü bir özet olarak kendi hafızasına yazıp** bir sonraki denemede bu hatadan ders çıkararak kendini düzeltmesini sağlayan mimaridir.
Ayrıntılı Rehber→
#386Akıl Yürütme, Düşünce Zinciri ve Ajanlar (Agents)

Multi-Agent Systems (MAS)

Çoklu Ajan Sistemleri

Tek bir devasa ajanın her işi tek başına yapmaya çalışması yerine; farklı rollerde ve uzmanlıklarda özelleşmiş **birden fazla bağımsız ajanın birbirleriyle iletişim kurarak, tartışarak ve iş bölümü yaparak** karmaşık hedefleri tamamladığı mimaridir.
Ayrıntılı Rehber→