kodlama.org Açık Bilgi Bankası

Yapay Zekâ Sözlüğü

Klasik Makine Öğrenmesinden AGI ve Süperzekâ vizyonuna kadar 16 kategoride 605 terim. Her kavram için teknik mekanizma, sezgisel açıklama, formüller ve pratik kullanım senaryoları.

⚡ 605 Özgün Terim📂 16 Kategori📐 Matematiksel Formüller
Harf:
Kategoriler (16)
Toplam 30 terim bulundu(Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar)Gösterilen: 1 - 24
#576Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Artificial General Intelligence (AGI)

Yapay Genel Zekâ (YGZ)

Belirli dar bir göreve (satranç, çeviri, nesne tanıma) sıkışıp kalmadan; insanın yapabildiği **her türlü entelektüel, mantıksal, yaratıcı ve ekonomik görevi en az ortalama bir insan seviyesinde veya daha üstün** bir başarıyla kavrayıp yerine getirebilen teorik otonom yapay zekâ sistemidir.
Ayrıntılı Rehber→
#577Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Artificial Superintelligence (ASI)

Yapay Süper Zekâ (YSZ)

Nick Bostrom tarafından tanımlanan; bilimsel yaratıcılık, stratejik planlama, sosyal zekâ ve felsefi derinlik dahil **insanlığın tüm kolektif zekâ toplamından (tüm insanların toplam zekâsından) katbekat daha üstün** olan kuramsal zekâ düzeyidir.
Ayrıntılı Rehber→
#578Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Moravec's Paradox (Moravec Paradoksu)

Moravec Paradoksu

"Bilgisayarlar için satranç oynamak veya türev çözmek gibi yetişkin bir insanın zorlandığı görevler çocuk oyuncağı iken; 2 yaşındaki bir bebeğin yaptığı gibi düşmeden yürümek, bir bardağı kırmadan kavramak veya odadaki yüzleri tanımak gibi en ilkel duyusal-motor refleksler inanılmaz derecede zordur" paradoksudur.
Ayrıntılı Rehber→
#579Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Chinese Room Argument (Çin Odası Argümanı)

Çin Odası Düşünce Deneyi

Kapalı bir odada tek kelime Çince bilmeyen bir insanın, elindeki devasa kural kitabına bakıp kapının altından atılan Çince sembolleri doğru kurallarla eşleştirip dışarıya kusursuz Çince cevaplar fırlatması durumunda bile; **o insanın aslında tek bir kelime bile Çince "anlamadığını"**, dolayısıyla makinelerin de sadece sembol manipülasyonu yaptığı için asla gerçek bir "bilince ve anlama" sahip olamayacağını savunan felsefi argümandır.
Ayrıntılı Rehber→
#580Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Technological Singularity (Teknolojik Tekillik)

Teknolojik Tekillik

Yapay zekânın kendi kendini kontrolsüz ve özyinelemeli olarak geliştirmeye başladığı (Intelligence Explosion), teknolojik ilerlemenin insan zihninin kavrama ve öngörme sınırlarını aşarak dikey bir çizgiye ulaştığı **tarihsel kırılma ve dönüşüm noktasıdır**.
Ayrıntılı Rehber→
#581Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Intelligence Explosion (Zekâ Patlaması)

Zekâ Patlaması

Kendi yazılımını ve zihinsel mimarisini yeniden tasarlayabilecek kapasitede ilk "ultra-zeki" makine üretildiğinde; bu makinenin kendisinden çok daha üstün ikinci bir makine tasarlaması ve bu döngünün katlanarak devam etmesi sonucu **insan zekâsını hızla fersah fersah geride bırakan ani ve dikey zekâ sıçramasıdır**.
Ayrıntılı Rehber→
#582Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Turing Test & Beyond (Turing Testi ve Ötesi)

Turing Testi ve Ötesi

Bir insanın, görmediği iki katılımcıyla (biri insan, biri bilgisayar) klavye üzerinden metinle sohbet ettiği ve **hangisinin insan olduğunu ayırt edemediği takdirde makinenin "düşünebildiğini" kabul eden** klasik zekâ kriteri ve günümüzde bu kriterin yerini alan modern çok modlu testlerdir.
Ayrıntılı Rehber→
#583Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Transhumanism & Mind Uploading

Transhümanizm ve Zihin Yükleme

İnsan biyolojisinin hastalık, yaşlanma ve ölüm gibi kısıtlarını aşmak amacıyla; insan beynindeki tüm sinaptik bağlantıların (konnektomun) nanometre seviyesinde taranıp **dijital bir bilgisayar simülasyonuna aktarılarak bilincin silikon üzerinde ölümsüzleştirilmesi** vizyonudur.
Ayrıntılı Rehber→
#584Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Orthogonality Thesis (Dikeylik Tezi)

Dikeylik / Birbirinden Bağımsızlık Tezi

Bir yapay zekâ sisteminin **Zekâ Seviyesi** ile sahip olduğu **Nihai Hedeflerin (Değerlerin/Ahlakın)** birbirinden tamamen bağımsız (dikey / orthogonal) olduğunu; yani bir yapay zekânın insanüstü bir dehaya sahip olurken aynı zamanda akıl almaz derecede saçma, önemsiz veya tehlikeli bir amaca kilitlenebileceğini savunan felsefi ilkedir.
Ayrıntılı Rehber→
#587Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Spiking Neural Networks (SNN)

Dikenli / Titreşimli Sinir Ağları

Yapay nöronların sürekli kayan noktalı sayılar (örneğin 0.73) üretmesi yerine; biyolojik nöronlar gibi zaman içinde kesikli, kısa voltaj patlamaları (**dikenler / spikes / aksiyon potansiyelleri**) fırlatarak haberleştiği üçüncü nesil sinir ağı modelidir.
Ayrıntılı Rehber→
#588Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Brain-Computer Interface (BCI) & Neuralink

Beyin-Bilgisayar Arayüzü (BBA)

Beyindeki nöronların elektriksel sinyallerini implante edilmiş mikro-elektrotlar veya kasklar aracılığıyla okuyup; bu sinyalleri yapay zekâ algoritmalarıyla çözerek **doğrudan düşünce gücüyle bilgisayarları, protezleri ve robotları yönetmeyi** sağlayan biyoteknoloji köprüsüdür.
Ayrıntılı Rehber→
#589Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Quantum Machine Learning (QML)

Kuantum Makine Öğrenmesi

Kuantum mekaniğinin süperpozisyon ve dolanıklık (entanglement) ilkelerini kullanarak; klasik bilgisayarların evrenin ömrü boyunca çözemeyeceği devasa matris işlemlerini ve optimizasyon problemlerini kuantum bilgisayarlarında (Qubits) katlanarak hızlandıran kuramsal alandır.
Ayrıntılı Rehber→
#590Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Quantum Neural Networks (QNN)

Kuantum Sinir Ağları

Klasik sinir ağlarındaki yapay nöronlar ve ağırlık matrisleri yerine; ayarlanabilir lazer ve mikrodalga darbeleriyle parametreleri döndürülebilen **kuantum mantık kapılarından (Quantum Gates)** oluşan hibrit kuantum-klasik öğrenme modelidir.
Ayrıntılı Rehber→
#592Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Evolutionary Computation & Neuroevolution

Evrimsel Hesaplama ve Nöro-Evrim

Sinir ağlarını kalkülüsün türevleri ve geriye yayılım (Backpropagation) ile eğitmek yerine; biyolojik evrimin **doğal seçilim, mutasyon, çaprazlama (crossover) ve hayatta kalma** prensiplerini simüle ederek ağın hem ağırlıklarını hem de bizzat topolojik mimarisini evrimleştiren yöntemdir.
Ayrıntılı Rehber→
#593Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Neural Architecture Search (NAS)

Nöral Mimari Arama (Yapay Zekânın Yapay Zekâ Tasarlaması)

Bir sinir ağının kaç katmandan oluşacağını, hangi filtreleri kullanacağını ve bağlantıların nasıl kurulacağını insan mühendislerin deneme-yanılma yapması yerine; **başka bir kontrolör yapay zekânın (RNN veya RL ajanının) en optimal sinir ağı mimarisini otomatik olarak tasarlaması** sürecidir.
Ayrıntılı Rehber→
#598Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar

Neuro-Symbolic Integration (Derin Sentez)

Nöro-Sembolik Derin Bütünleşme

Daniel Kahneman'ın "Hızlı ve Yavaş Düşünme" kuramını yapay zekâya uyarlayan; derin öğrenmenin refleksif, sezgisel ve hızlı örüntü tanıma gücü (Sistem 1) ile sembolik mantığın yavaş, bilinçli ve kanıtlanabilir kural motorunu (Sistem 2) tek bir beyinde kusursuzca birleştiren nihai mimari hedeftir.
Ayrıntılı Rehber→