kodlama.org Açık Bilgi Bankası

Yapay Zekâ Sözlüğü

Klasik Makine Öğrenmesinden AGI ve Süperzekâ vizyonuna kadar 16 kategoride 605 terim. Her kavram için teknik mekanizma, sezgisel açıklama, formüller ve pratik kullanım senaryoları.

⚡ 605 Özgün Terim📂 16 Kategori📐 Matematiksel Formüller
Harf:
Kategoriler (16)
Toplam 30 terim bulundu(Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma)Gösterilen: 1 - 24
#458Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

GPU (Graphics Processing Unit)

Grafik İşlem Birimi

Aslen bilgisayar oyunlarındaki pikselleri eşzamanlı çizmek için tasarlanmış; binlerce küçük ve paralel çekirdeğe sahip, büyük matris çarpımlarını ve vektör işlemlerini CPU'dan yüzlerce kat hızlı işleyen modern yapay zekâ motorudur.
Ayrıntılı Rehber→
#459Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

CPU vs. GPU vs. NPU vs. TPU

Merkezi vs. Grafik vs. Nöral vs. Tensör İşlem Birimleri

Farklı hesaplama hedefleri için tasarlanmış dört temel işlemci ailesinin mimari kıyaslamasıdır: * **CPU:** Genel amaçlı, az çekirdekli, düşük gecikmeli sıralı beyin. * **GPU:** Devasa paralel matrisler ve oyun grafikleri için binlerce çekirdekli güç. * **TPU:** Google'ın sadece tensör matris çarpımları için sıfırdan tasarladığı özel hızlandırıcı (ASIC). * **NPU:** Akıllı telefonlarda ve dizüstü bilgisayarlarda yapay zekâyı minimum pil tüketimiyle çalıştıran kompakt uç çip.
Ayrıntılı Rehber→
#462Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

Tensor Cores

Tensör Çekirdekleri

NVIDIA GPU'larında standart CUDA çekirdeklerinden ayrı olarak konumlandırılan; tek bir saat vuruşunda bütün bir 4×44 \times 4 veya 16×1616 \times 16 küçük matris çarpımını ve toplamasını (D=A×B+CD = A \times B + C) donanımsal olarak tek adımda tamamlayan özel silikon birimleridir.
Ayrıntılı Rehber→
#463Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

Streaming Multiprocessor (SM)

Akış Çoklu-İşlemcisi

NVIDIA GPU'larının temel kurucu mimari hücresi olup; bünyesinde onlarca CUDA çekirdeği, Tensör çekirdekleri, yazmaç dosyaları (registers), paylaşımlı bellek (Shared Memory/SRAM) ve komut zamanlayıcıları barındıran bağımsız bir mini-işlemci kümesidir.
Ayrıntılı Rehber→
#464Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

Systolic Array

Sistolik (Kalp Atışlı) Dizilim Mimarisi

Hesaplama hücrelerinin (işlemcilerin) bir ızgara şeklinde 2 boyutlu olarak birbirine bağlandığı; verinin her saat vuruşunda (tıpkı kalbin kan pompalaması gibi) hücreden komşu hücreye aktarılarak merkezi belleğe hiç dönmeden matris çarpımını tamamladığı donanım mimarisidir (Google TPU'nun kalbidir).
Ayrıntılı Rehber→
#471Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

Roofline Model

Çatı Hattı Modeli

Bir algoritmanın belirli bir donanım üzerinde ulaşabileceği maksimum teorik performansı; donanımın **tepe hesaplama gücü (FLOP/s)** ile **bellek bant genişliği (Bayt/s)** sınırlarını bir çatı grafiği üzerinde gösteren temel performans analiz aracıdır.
Ayrıntılı Rehber→
#472Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

High Bandwidth Memory (HBM)

Yüksek Bant Genişlikli Bellek

Bellek yongalarını anakart üzerine yatay yaymak yerine; silikon ara katmanlar (interposer) üzerinde dikey olarak üst üste dizen (3D-stacked) ve binlerce bitlik devasa veri yollarıyla GPU'ya doğrudan bağlanan ultra hızlı sunucu belleğidir.
Ayrıntılı Rehber→
#473Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

SRAM vs. DRAM / HBM

Statik RAM ve Dinamik RAM Karşılaştırması

GPU ve işlemcilerin içindeki iki temel bellek sınıfının takasıdır: * **SRAM:** Doğrudan işlemci çekirdeklerinin yanında bulunan (L1/L2 önbellekler), aşırı pahalı ve küçük kapasiteli (megabaytlar mertebesinde) ancak ışık hızında (terabaytlarca/s) çalışan çip-içi bellek. * **DRAM / HBM:** İşlemcinin dışında yer alan, devasa kapasiteli (onlarca gigabayt) ancak SRAM'e göre onlarca kat daha yavaş olan ana bellek.
Ayrıntılı Rehber→
#475Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

InfiniBand vs. RoCE

InfiniBand ve RoCE Küme İletişim Protokolleri

Farklı sunuculardaki (nodes) binlerce GPU'nun birbiriyle ağ üzerinden doğrudan bellek kopyalaması (RDMA) yaparak haberleşmesini sağlayan iki süper bilgisayar ağı standardıdır: * **InfiniBand:** Sıfırdan süper bilgisayarlar için tasarlanmış, ultra düşük gecikmeli, donanımsal akış kontrollü pahalı ağ teknolojisi. * **RoCE:** Klasik ve ucuz Ethernet altyapısı üzerinde RDMA protokolünü çalıştıran alternatif kurumsal ağ standardı.
Ayrıntılı Rehber→
#477Donanım, Hesaplama Mimarisi ve GPU Hızlandırma

TDP & Thermal Throttling

Termal Tasarım Gücü ve Isıl Yavaşlama / Frekans Kısma

* **TDP:** Bir çipin maksimum yük altındayken yaydığı ve soğutma sisteminin uzaklaştırması gereken maksimum ısı enerjisini (Watt cinsinden) ifade eder. * **Thermal Throttling:** Çip sıcaklığı kritik eşiği (örneğin 85-90°C) aştığında, çipin erimesini veya yanmasını önlemek için saat hızını (frekansını) otomatik olarak düşürüp kendini yavaşlatmasıdır.
Ayrıntılı Rehber→