Sözlüğe Dön/Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar/Epistemic Uncertainty & Out-of-Distribution Detection
Madde #600AGI & Gelecek/sozluk/epistemic-uncertainty-out-of-distribution-detection
Epistemic Uncertainty & Out-of-Distribution Detection
Epistemic vs. Aleatoric Uncertainty & OOD Detection
Türkçe: Epistemik Belirsizlik ve Dağılım-Dışı Veri Tespiti
Ayrıntılı Tanım
* **Aleatoric Belirsizlik:** Verinin kendi doğasındaki kaçınılmaz rastlantısallık ve gürültüdür (zar atmak gibi).
* **Epistemic Belirsizlik:** Modelin o konuda **hiçbir şey bilmemesinden (cehaletinden)** kaynaklanan belirsizliktir.
Modelin bu epistemik belirsizliği ölçerek eğitim dağılımının tamamen dışındaki (OOD) tehlikeli durumlarda "Ben bu konuda tamamen cahilim, karar veremem" diyerek durmasını sağlayan sistemdir.
Ne İşe Yarar / Çözülen Problem
Otonom bir aracın veya tıbbi yapay zekânın, daha önce hiç görmediği tuhaf bir senaryoyla karşılaştığında sahte bir özgüvenle ölümcül bir karar vermesini engeller.
Nasıl Çalışır? (Teknik & Mekanizma)
Bayesçi Derin Öğrenme (Bayesian Deep Learning), Monte Carlo Dropout veya Topluluk (Ensemble) modelleri kullanılır. Modeller arasındaki fikir ayrılığı (varyans) fırladığı anda OOD alarmı tetiklenir.
Örnek Senaryo & Pratik Uygulama
Bir pratisyen hekimin önüne daha önce tıp tarihinde hiç görülmemiş uzaylı bir virüs geldiğinde; "Ben bunu biliyorum" diye yanlış ilaç yazmak yerine "Bu benim uzmanlığımın tamamen dışındadır, hastayı karantinaya alıyorum" demesi.
Benzer Terimlerden Farkı
Sıradan bir olasılık skoru değildir; modelin kendi cehaletinin farkında olma (üst-biliş / metacognition) kapasitesidir.
İlişkili Terimler (3)
Genel Yapay Zekâ (AGI), Gelecek Paradigmaları ve İleri Sınırlar
AGI kriterleri, Bilinç tartışmaları, Süperzekâ, Tekillik (Singularity) ve uzun vadeli hizalama.
Toplam Terim:30 Madde
Bu Kategorideki Tüm Terimleri Gör →Önceki Terim (#599)Continuous Spatial-Temporal Foundation Models
Sonraki Terim (#601)Active Inference & Free Energy Principle (Friston)