Madde #451Güvenlik & Kıyaslama/sozluk/mechanistic-interpretability
Mechanistic Interpretability
Mechanistic Interpretability (Neuron-Level Reverse Engineering / Anthropic)
Türkçe: Mekanistik Yorumlanabilirlik / Yapay Zekâ Nöro-Biyolojisi
Ayrıntılı Tanım
Milyarlarca parametreli derin modelleri gizemli bir "siyah kutu" olmaktan çıkarıp; modelin içindeki tek tek nöronların, dikkat başlıklarının ve ağırlık matrislerinin **hangi somut kavramları temsil ettiğini ve mantığı devreler (circuits) halinde nasıl işlediğini** tersine mühendislikle çözme disiplinidir.
Ne İşe Yarar / Çözülen Problem
Yapay zekânın "neden" öyle karar verdiğini, nerede yalan söylediğini veya kafasındaki gizli planları beynini röntgenle tarar gibi görmeyi sağlar.
Nasıl Çalışır? (Teknik & Mekanizma)
Seyrek Öz-Kodlayıcılar (Sparse Autoencoders - SAE) kullanılarak modelin süper-pozisyon halindeki nöronları tekil anlamsal özelliklere ayrıştırılır (örneğin Anthropic'in keşfettiği "Golden Gate Köprüsü Nöronu").
Örnek Senaryo & Pratik Uygulama
İnsan beynine fMRI cihazı bağlayıp; kişi yalan söylerken veya belirli bir nesneyi düşünürken beynin tam olarak hangi lobundaki hangi sinir hücresinin parladığını canlı canlı ekranda izlemek.
Benzer Terimlerden Farkı
Yüzeysel dış çıktılara bakmaz; modelin iç mekaniğini, transistör ve nöron düzeyindeki devre şemalarını satır satır inceler.
İlişkili Terimler (1)
Değerlendirme, Kıyaslama ve Güvenlik
MMLU, HumanEval, Red Teaming, Halüsinasyon tespiti ve güvenlik testleri.
Toplam Terim:30 Madde
Bu Kategorideki Tüm Terimleri Gör →Önceki Terim (#450)Watermarking (Metin Filigranlama)
Sonraki Terim (#452)Sparse Autoencoders (SAE) for Interpretability