Madde #189LLM & Fine-Tuning/sozluk/masked-language-modeling-mlm
Masked Language Modeling (MLM)
Türkçe: Maskeli Dil Modellemesi
Ayrıntılı Tanım
Eğitim metnindeki tokenların belirli bir yüzdesinin (genellikle %15) gizlenerek (`[MASK]`), modelin cümlenin hem solundaki hem sağındaki tüm bağlama bakıp bu gizli kelimeyi bulmaya zorlandığı çift yönlü ön-eğitim görevidir.
Ne İşe Yarar / Çözülen Problem
Dilin tek bir yönde değil, iki yönlü (bidirectional) olarak çok daha derin anlamsal temsillerle anlaşılmasını sağlar; BERT mimarisinin temelidir.
Nasıl Çalışır? (Teknik & Mekanizma)
Rastgele seçilen tokenların %80'i `[MASK]`, %10'u rastgele başka bir kelime, %10'u ise orijinal haliyle bırakılır. Model sadece bu pozisyonlardaki kelimelerin doğruluğu üzerinden kayıp hesaplar.
Örnek Senaryo & Pratik Uygulama
Gazetedeki kelime avı bulmacası: "Türkiye'nin başkenti `[MASK]` şehridir." Boşluğun hem soluna hem sağına bakarak zihnin doğrudan "Ankara" kelimesine kilitlenmesi.
Benzer Terimlerden Farkı
CLM sadece geçmişe bakıp geleceği üretirken; MLM aynı anda tüm cümleye bakarak boşluğu doldurur (üretim yapamaz ama çok iyi anlar).
İlişkili Terimler (3)
LLM Eğitim Yaşam Döngüsü, İnce Ayar ve Hizalama
Pre-training, SFT, LoRA/QLoRA, RLHF, DPO ve güvenlik hizalaması.
Toplam Terim:56 Madde
Bu Kategorideki Tüm Terimleri Gör →Önceki Terim (#188)Self-Supervised Pre-Training
Sonraki Terim (#190)Causal Language Modeling (CLM)