Madde #155Transformers/sozluk/rotary-position-embedding-rope
Rotary Position Embedding (RoPE)
Türkçe: Döner Konumsal Gömme
Ayrıntılı Tanım
Su et al. (2021) tarafından geliştirilen; token vektörlerini kompleks düzlemde 2D dilimlere ayırıp, tokenın dizideki pozisyonuyla orantılı bir açıyla döndürerek mutlak konum üzerinden mükemmel **göreli (relative)** konum ilişkisi kuran tekniktir.
Ne İşe Yarar / Çözülen Problem
Modern açık kaynaklı LLM'lerin (LLaMA-1/2/3, Mistral, Qwen, DeepSeek) endüstri standardıdır; bağlam penceresini (context window) 4K'dan 128K'ya hatta 1M tokena genişletmenin anahtarıdır.
Nasıl Çalışır? (Teknik & Mekanizma)
Query () ve Key () vektörleri 2'şerli boyut çiftlerine ayrılır ve rotasyon matrisiyle () çarpılır. İki token arasındaki iç çarpım (), yalnızca aralarındaki göreli farka () bağlı hale gelir.
Örnek Senaryo & Pratik Uygulama
Dans pistindeki çiftler: Her dansçı bulunduğu adım numarasına göre kendi ekseni etrafında döner. İki dansçının birbirine göre bakış açısı sadece aralarındaki adım farkına bağlıdır; pistin başında mı sonunda mı oldukları fark etmez.
Benzer Terimlerden Farkı
Vektöre toplama () yapmaz; vektörü rotasyon matrisiyle çarpar (). Vektörün normunu (boyunu) bozmaz, sadece yönünü çevirir.
İlişkili Terimler (3)
Transformer Mimarisi ve Dikkat Mekanizmaları
Self-attention, Multi-Head Attention, RoPE, KV-Cache ve Transformer anatomisi.
Toplam Terim:37 Madde
Bu Kategorideki Tüm Terimleri Gör →Önceki Terim (#154)Learned Positional Encoding
Sonraki Terim (#156)Attention with Linear Biases (ALiBi)